رېزىنكا روللىرىنى ئىشلەپچىقىرىش جەريانى: ئۈسكۈنىلەر ۋە تەرتىپلەر

رېزىنكا روللىرى قەغەز ياساش ۋە بېسىشتىن تارتىپ توقۇمىچىلىق ۋە پولات پىششىقلاپ ئىشلەشكىچە بولغان كەسىپلەردىكى مۇھىم زاپچاسلار. ئۇلارنىڭ ئىقتىدارى - يۈزەكى قاتتىقلىقى، ئۆلچەم توغرىلىقى ۋە خىمىيىلىك قارشىلىق - پۈتۈنلەي ئىنچىكە كونترول قىلىنىدىغان ئىشلەپچىقىرىش جەريانىغا باغلىق. يۇقىرى سۈپەتلىك رېزىنكا روللىرىنى ئىشلەپچىقىرىش يالىڭاچ مېتال يادروسى ۋە قېتىپ قالمىغان رېزىنكا بىرىكمىسىنى ئېنىق لايىھەلەنگەن ئېلاستىك قاپلىماغا ئايلاندۇرۇشنى ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ. بۇ ماقالىدە باسقۇچلۇق ئىشلەپچىقىرىش جەريانى، ھەر بىر باسقۇچتا ئىشلىتىلىدىغان ئۈسكۈنىلەر ۋە سۈپەت تەكشۈرۈشلىرى بايان قىلىنىدۇ.

1. ئۆزەك تەييارلاش (مېتال ئوقنى پىششىقلاش)

ھەر بىر رېزىنكا رولىكى ئادەتتە پولات، داتلاشماس پولات ياكى ئاليۇمىندىن ياسالغان مېتال يادرودىن باشلىنىدۇ. يادرو قۇرۇلمىنىڭ قاتتىقلىقىنى ۋە رېزىنكا بىلەن ئىشەنچلىك باغلىنىشنى تەمىنلىشى كېرەك.

جەريان:

· مېتال ئوق دات، ماي ۋە كونا رېزىنكىدىن تازىلىنىدۇ (ئەگەر رېمونت قىلىنسا).
· مېخانىكىلىق ئاچقۇچ ھاسىل قىلىش ئۈچۈن، چاپلاش يۈزى قۇم پۈركۈش ياكى ئوق پۈركۈش ئارقىلىق قوپاللاشتۇرۇلىدۇ.
· تەييارلانغان يۈزگە بىر ئاساس قەۋىتى ۋە مەخسۇس يېلىم (مەسىلەن، خېموسىل سىستېمىسى) سۈرۈلۈپ، مېتال بىلەن رېزىنكىنىڭ خىمىيىلىك باغلىنىشى ئىلگىرى سۈرۈلىدۇ.

ئىشلىتىلگەن ئۈسكۈنىلەر:

· توكارلىق ستانوكى ياكى سىلىقلاش ماشىنىسى – ئوقنى توغرىلاپ، توغرا دىئامېتىرغا ئېرىشىش ئۈچۈن.
· قۇم پۈركۈش ئىشكاپى – يۈزەكى قوپاللاشتۇرۇش ئۈچۈن (ئاليۇمىن ئوكسىد ياكى پولات دانىچىسى ئىشلىتىلىدۇ).
· پۈركۈش مىلتىقى ياكى چىلاپ سىرلاش پونكىتى – ئاساس ۋە يېلىم قەۋىتىنى چاپلاش ئۈچۈن.

2. رېزىنكا بىرىكمىسىنى ئارىلاشتۇرۇش

رېزىنكا قاپقىقى يەككە ماتېرىيال ئەمەس، بەلكى فورمۇلالىق بىرىكمە. ئىشلىتىلىش ئورنىغا ئاساسەن، ئاساسىي پولىمېرلار تەبىئىي رېزىنكا (NR)، نىترىل رېزىنكا (NBR)، EPDM، نېئوپرېن ياكى پولىئۇرېتاننى ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ. تولدۇرۇش ماتېرىياللىرى (كاربون قارا، كرېمنىي)، پلاستىكلاشتۇرغۇچىلار، ۋۇلكانلاشتۇرغۇچىلار (كۈكۈرت ياكى پېروكسىد) ۋە ئوكسىدلىنىشقا قارشى تۇرغۇچىلار قوشۇلىدۇ.

جەريان:

· خام پولىمېرلار مولېكۇلا زەنجىرلىرىنى پارچىلاش ئۈچۈن چاينىلىدۇ.
· تولدۇرغۇچلار ۋە قوشۇمچە ماددىلار بىردەك تارقىلىشچانلىققا ئېرىشىش ئۈچۈن كونترول قىلىنىدىغان تەرتىپ بويىچە ئارىلاشتۇرۇلىدۇ.

ئىشلىتىلگەن ئۈسكۈنىلەر:

· ئىككى دومىلىلىق تېگىرمەن – كىچىك تۈركۈملەرنى چاينىتىش ۋە ئارىلاشتۇرۇش ئۈچۈن؛ ئىككى قارشى ئايلىنىدىغان رولىك ماتېرىياللارنى كېسىۋېتىدۇ ۋە ئارىلاشتۇرىدۇ.
· ئىچكى ئارىلاشتۇرغۇچ (Banbury ئارىلاشتۇرغۇچ) – تېمپېراتۇرا كونترول قىلىش ئىقتىدارىغا ئىگە چوڭ كۆلەملىك، يۇقىرى قىرقىش سۈرئىتى بىلەن ئارىلاشتۇرۇش ئۈچۈن.
· سوۋۇتۇش توشۇغۇچ – ئارىلاشما بىرىكمىنى ساقلاش ياكى كالىندارلاشتىن بۇرۇن سوۋۇتۇش ئۈچۈن.

3. رېزىنكىنى ئۆزەككە ئىشلىتىش

تەييارلانغان مېتال ئۆزەككە قېتىلمىغان رېزىنكىنى ئىشلىتىشنىڭ ئۈچ خىل ئورتاق ئۇسۇلى بار: ئېكىسترۇزىيە قېلىپلاش، سىقىش قېلىپلاش ۋە كالاندېرلاش/ئوراش ئۇسۇلى. ئېنىقلىق رولىكىدا ئەڭ كۆپ قوللىنىلىدىغىنى لېنتا ئوراش (ياكى كالاندېرلاش) ئۇسۇلى.

لېنتا ئوراش جەريانى:

· ئىللىق، يۇمشىتىلغان رېزىنكا بىرىكمىسى كالېندار ياكى رولىك باشلىق ئېكىسترۇدېرغا كىرگۈزۈلۈپ، ئۈزلۈكسىز، بىردەك قېلىنلىقتىكى لېنتا ھاسىل قىلىنىدۇ.
· بۇ لېنتا كونترول قىلىنىدىغان تارتىش ۋە بېسىم ئاستىدا ئايلىنىدىغان يادروغا سىپىرال شەكىلدە ئورالغان بولۇپ، قەۋەتلەر ئارىسىدا ھاۋانىڭ توسۇلۇپ قالماسلىقىغا كاپالەتلىك قىلىنىدۇ.

باشقا ئۇسۇل – سىقىش ئارقىلىق قېلىپلاشتۇرۇش (كىچىك ياكى مۇرەككەپ شەكىللەر ئۈچۈن):

· يادروسى بۆلۈنگەن قېلىپ بوشلۇقىغا قويۇلىدۇ، ئاندىن قېتىپ قالمىغان رېزىنكا ئۇنىڭ ئەتراپىغا ئوكۇل قىلىنىدۇ ياكى بېسىلىدۇ.

ئىشلىتىلگەن ئۈسكۈنىلەر:

· كالېندار – سىلىق رېزىنكا يوپۇرماقلىرى/لېنتىلىرىنى ئىشلەپچىقىرىدىغان ئۈچ ياكى تۆت روللىق ماشىنا.
· لېنتا ئورايدىغان ماشىنا – لېنتا ئۆزەك ئايلىنىۋاتقاندا رېزىنكا لېنتىنى ئۆزەككە يېتەكلەيدىغان كارىۋاتلىق توكار ماشىنىسىغا ئوخشاش ئۈسكۈنە.
· گىدراۋلىك قېلىپ بېسىش ماشىنىسى (سىقىش ئارقىلىق قېلىپلاشتۇرۇش ئۈچۈن) – 100–300 توننا قىسىش كۈچىگە ئىگە.

4. ۋۇلكانلاشتۇرۇش (قاتتىقلاشتۇرۇش)

ۋۇلكانلاشتۇرۇش رېزىنكا مولېكۇلالىرىنى ئۆزئارا باغلايدىغان خىمىيىلىك جەريان بولۇپ، يۇمشاق، يېپىشقاق بىرىكمىنى كۈچلۈك، چىداملىق ئېلاستومېرغا ئايلاندۇرىدۇ. ئىسسىقلىق ۋە بېسىم بەلگىلىك ۋاقىت ۋە تېمپېراتۇرا پروفىلى ئۈچۈن قوللىنىلىدۇ.

جەريان:

· يارا رېزىنىسى بىلەن قاپلانغان ئۆزەك قېتىش جەريانىدا رادىئاتسىيەلىك بېسىمنى قوللىنىش ئۈچۈن قىسقىرايدىغان لېنتا (مەسىلەن، نېيلون ياكى پولىپروپىلېن) بىلەن مەھكەم ئورالغان.
· بۇ قۇراشتۇرۇش ئاپتوكلاۋ ياكى ۋۇلكانلاشتۇرغۇچقا سېلىنىپ، ئادەتتە 140-160 سېلسىيە گرادۇسقىچە 2-6 سائەت قىزىتىلىدۇ.
· پولىئۇرېتان رولىكلىرى ئۈچۈن، كۈكۈرت ۋۇلكانلاشتۇرۇش ئورنىغا قۇيۇش ۋە ئوچاقتا قېزىش ئۇسۇلى قوللىنىلىدۇ.

ئىشلىتىلگەن ئۈسكۈنىلەر:

· (ۋولقانلاشتۇرغۇچ) – 5–10 بار پار ياكى ئىسسىق ھاۋا ئايلىنىش ئىقتىدارىغا ئىگە بېسىملىق قاچا؛ نۇرغۇنلىرى ئۇزۇن رولىكلارنى قاچىلاش ئۈچۈن رېلىسلىق بولۇپ، گورىزونتال ھالەتتە بولىدۇ.
· ئېلېكتر ئوچاق – كىچىكرەك ياكى پولىئۇرېتان رولىكلىرى ئۈچۈن، بۇ رولىكلاردا تاشقى ئوراش ئارقىلىق بېسىم ئىشلىتىلىدۇ.
· تېمپېراتۇرا خاتىرىلىگۈچ – قېتىش دەۋرىنى خاتىرىلەش ۋە بىردەكلىككە كاپالەتلىك قىلىش.

5. سىلىقلاش ۋە يۈزەكى پىششىقلاش

قېتىپ كەتكەندىن كېيىن، رېزىنكا قاپقىقى قوپال، لېنتا ئىزلىرى بولۇشى مۇمكىن ھەمدە مەركەزلىك ئەمەس. ئېنىق سىلىقلاش رولىكنىڭ ئاخىرقى دىئامېتىرى، يۈزەكى سۈپىتى ۋە ئېقىش چىدامچانلىقىنى بېرىدۇ (ئادەتتە ≤0.05 مىللىمېتىر TIR).

جەريان:

· قېتىپ قالغان رولىك ئۇۋىلاش ماشىنىسىنىڭ ئوتتۇرىلىرى ئارىسىغا ئورنىتىلىدۇ.
· ئايلىنىۋاتقان سۈرتكۈچ چاق (ئاليۇمىن ئوكسىد ياكى كرېمنىي كاربىد) رولىك ئايلىنىۋاتقاندا ئۇنىڭ ئۈستىدىن ئۆتۈپ، نىشان دىئامېتىرىغا ماس كېلىدىغان ماتېرىيالنى ئېلىۋېتىدۇ.
· ئويما روللار (مەسىلەن، قەغەز ماشىنىلىرىدىكى بېسىش روللىرى) ئۈچۈن، ئالاھىدە ئويما توكار ماشىنىسى ياكى CNC تىغلىغۇچ سىلىقلىغاندىن كېيىن سىپرال ياكى ئايلانما ئويما شەكىللىك ئويما شەكىللەرنى كېسىدۇ.
· ئىنچىكە دانىلىق سۈرتكۈچ بەلۋاغلار بىلەن ئاخىرقى سىلىقلاش ئارقىلىق تەلەپ قىلىنىدىغان يۈزەكى پۇراقلىققا ئېرىشكىلى بولىدۇ (مەسىلەن، 0.4–0.8 µm Ra).

ئىشلىتىلگەن ئۈسكۈنىلەر:

· رېزىنلىق رولىكلىق ئۇۋىلاش ماشىنىسى (سىرتقى سىلىندىرلىق ئۇۋىلاش ماشىنىسى) – يۆتكىلىشچان ئۇۋىلاش بېشى ۋە ئۆزگىرىشچان ئوق سۈرئىتى بىلەن تەمىنلەنگەن. كۆپىنچە رېزىنلىق چاڭ-توزانلارنى چىقىرىۋېتىش ئۈچۈن چاڭ-توزان سۈمۈرۈش سىستېمىسىنى ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ.
· ئويما قېزىش ماشىنىسى / CNC ئويما قېزىش ماشىنىسى – پرېس رولىدىكى ئويما قېزىش ئۈچۈن ئالماس ياكى كاربىد كېسىش قوراللىرى بىلەن تەمىنلەنگەن.
· قاتتىقلىق ئۆلچەش ئەسۋابى (Shore A/D قاتتىقلىق ئۆلچەش ئەسۋابى) – كۆپ نۇقتىلاردا يۈزە قاتتىقلىقىنى ئۆلچەش ئۈچۈن تىرەككە ئورنىتىلغان.
· تەڭپۇڭلاشتۇرۇش ماشىنىسى – ئايلىنىش تەڭپۇڭسىزلىقىنى تۈزىتىش ئۈچۈن ئىشلىتىلىدىغان دىنامىك تەڭپۇڭلاشتۇرغۇچ.

6. ئاخىرقى تەكشۈرۈش ۋە ئورالما

ھەر بىر رول توشۇشتىن بۇرۇن خېرىدارنىڭ تەلىپىگە ماس كېلىشىنى تەكشۈرۈش كېرەك.

تەكشۈرۈش پارامېتىرلىرى:

· پۇراقچىلار، ئىنچىكە تۆشۈكلەر ياكى يات ماددىلارنىڭ بار-يوقلۇقىنى كۆز بىلەن تەكشۈرۈڭ.
· لازېرلىق مىكرومېتىر ياكى سىفىر كۆرسەتكۈچلىرى ئارقىلىق ئۆلچەم ئۆلچەش (دىئامېتىر، ئۇزۇنلۇق، TIR).
· يۈز قىسمىدىكى قاتتىقلىق پروفىلى.
· بېسىش رولى، ئويمانلىق چوڭقۇرلۇقى ۋە بوشلۇقنىڭ توغرىلىقى ئۈچۈن.

ئىشلىتىلگەن ئۈسكۈنىلەر:

· كوئوردىنات ئۆلچەش ماشىنىسى (CMM) ياكى رەقەملىك ۋېرنىيېر كالىپېرلىرى.
· يۈزەكى پۇراقلىق سىناق ئەسۋابى.
· سىفىرلىق كۆرسەتكۈچلىرى بار روللىق يۈگۈرۈش سىنىقى ستۆنى.
· ئوراپ قاچىلاش پونكىتى – ساقلاش ياكى توشۇش جەريانىدا تەييار بولغان رولىكنى قوغداش ئۈچۈن كۆپۈكچە ئورالمىسى، ياغاچ تۆشۈكلەر ۋە نەملىكتىن ساقلىنىش خالتىلىرى.

خۇلاسە

رېزىنكا رول ياساش كۆپ باسقۇچلۇق جەريان بولۇپ، ھەر بىر باسقۇچتا ئېنىقلىق تەلەپ قىلىنىدۇ. يادرو تەييارلاش ۋە ئارىلاشما ئارىلاشتۇرۇشتىن تارتىپ، لېنتا ئوراش، ۋولكانلاشتۇرۇش ۋە ئاخىرقى ئۇۋىلاشقىچە، ھەر بىر باسقۇچتا تەلەپ قىلىنىدىغان مېخانىكىلىق خۇسۇسىيەت ۋە ئۆلچەم ئېنىقلىقىغا ئېرىشىش ئۈچۈن مەخسۇس ئۈسكۈنىلەر - قۇم پۈركۈگۈچ، كالېندېر، ئاپتوكلاۋ ۋە سىلىندىر شەكىللىك ئۇۋىلاش ماشىنىلىرى ئىشلىتىلىدۇ. ياخشى ياسالغان رېزىنكا رول مۇقىم نىپ بېسىمى، خىمىيىلىك قارشىلىق ۋە ئۇزۇن ئۆمۈر كۆرۈش بىلەن تەمىنلەيدۇ. ئەكسىچە، قېتىش تېمپېراتۇرىسى ياكى ئۇۋىلاش چىدامچانلىقىدىكى ھەر قانداق ئۆزگىرىش مۇددەتتىن بۇرۇن مەغلۇبىيەتكە ئېلىپ كېلىشى مۇمكىن. بۇ جەرياننى چۈشىنىش ئىنژېنېرلار ۋە ئاسراش گۇرۇپپىلىرىنىڭ بۇ ئاددىي كۆرۈنگەن زاپچاسلارنىڭ ئارقىسىدىكى مۇرەككەپلىكنى چۈشىنىشىگە ياردەم بېرىدۇ ھەمدە تەلەپچان قوللىنىشچان پروگراممىلار ئۈچۈن توغرا ئىشلەپچىقىرىش سۈپىتىنى بەلگىلەشنىڭ مۇھىملىقىنى تەكىتلەيدۇ.